pelegrinis_epikairothta_video

Ο Σπάρτακος, ο αρχηγός των δούλων επαναστατών, όταν,την άνοιξη του 71 π.Χ., στα Βασιλικάτα της Λουκανίας,  κοντά στις όχθες του ποταμού Σιλάρου, στην Νότιο Ιταλία, του έφεραν ένα άλογο, για να ριχτεί στην –τελική, όπως αποδείχθηκε, και μοιραία για τον ίδιο και τους συντρόφους του–μάχη εναντίον των Ρωμαίων,τράβηξε το ξίφος του από την θήκη και δίχως κανέναν δισταγμό το έσφαξε. Αν μεν –δικαιολογήθηκε– έβγαινε νικητής στην μάχη, θα είχε στην διάθεσή του πολλά και καλά άλογα από τους εχθρούς του, αν, πάλι, έχανε, θα του ήταν άχρηστο. Θα μπορούσε, παρόλα αυτά, να άφηνε το άλογο, αφού το έβρισκε περιττό, ελεύθερο να φύγει. Με ανάλογο, όμως, αιμοβόρο τρόπο δεν συμπεριφέρθηκαν στην ίδια μάχη και οι νικητές, οι Ρωμαίοι; Αφού κατέσφαξαν χιλιάδες δούλους επαναστάτες, έπιασανπερίπου 6.000 αιχμαλώτους, τους οποίους κάρφωσαν πάνω σε σταυρούς κατά μήκος της Αππίας οδού, να βρουν μαρτυρικό θάνατο.Προς παραδειγματισμό, μάλιστα –να ξέρουν οι δούλοι τι τους περιμένει αν σκεφτούν να επαναστατήσουν–, διατήρησαν επί χρόνια αποσυντιθέμενα τα πτώματαπάνω στους σταυρούς.  Λες και,για να κρατήσουν υπό την εξουσία τους τους δούλους, δεν υπήρχε άλλος τρόπος εκτός από τον εξευτελισμό του νεκρού.

Ο Νικίας, βέβαια, ο πολιτικός και στρατηγός της αρχαίας πόλεως των Αθηνών, όταν –μετά την νικηφόρο επικράτησή του επί των Κορινθίων και ενώ είχε επιβιβαστεί με το στράτευμά του στα πλοία για να επιστρέψουν στην Αθήνα– διαπίστωσε ότι είχαν μείνει πίσω άταφοι δυο νεκροί συμπολίτες του, διέταξε τον στόλο να σταματήσει κι έστειλε κήρυκα στουςΚορινθίουςγια ανακωχή και ταφή των νεκρών. Σύμφωνα με το έθος της εποχής, όποιος ζητούσε να πάρει τους νεκρούς ύστερα από ανακωχή ήταν υποχρεωμένος να παραιτηθεί από την νίκη του αποποιούμενος του δικαιώματός του να στήσει τρόπαιο νίκης. Επέλεξε ο Νικίας, από σεβασμό προ τον νεκρό να στερηθεί της νίκης, την οποία είχε καταγάγει στο πεδίο της μάχης, και συνακόλουθα να απωλέσει την δόξα παρά να αφήσει άταφους δύο συμπολίτες του.

Το επεισόδιο με τον Νικία έλαβε χώρασχεδόν τρεισήμισι αιώνες πριν από τις αγριότητες του Σπάρτακου και των Ρωμαίων στρατιωτών, πράγμα που δείχνει ότι, όσο περνάει ο χρόνος,ο άνθρωπος κάθε άλλο παρά πιο ήρεμο ζώο γίνεται. Δεν έχομε παρά να σκεφτούμε τις φρικαλεότητες που διαπράχθηκαν για το κυνήγι της εξουσίας στα χρόνια που ακολούθησαν –τα ελληνιστικά, τα ρωμαϊκά, του Βυζαντίου και πάει λέγοντας– έως στις μέρες μας, είτε μιλάμε για καιρό πολέμου είτε αναφερόμαστε σε περιόδους ειρήνης. Άνθρωποι τις διέπραξαν. Η ανθρώπινη φυλή, κάτω από τους κανόνες της αυστηρής ηθικής,παραμένει αμετάλαχτα άγρια.